Meslek ahlakı

Amaç & Sonuçlar: Destekli iş istihdamı danışmanları meslek ahlakı için özel bilgi ve becerileri, yaygın ahlaki prensipleri, özel olanları, sosyal alanda yerleşmiş mesleki ahlaktaki kurum, firma ve diğerleriyle iletişim süreci de dahil olmak üzere profesyonel rol yürütme için ahlaki çerçeve yaratan gereklilikleri kazanmalıdır.

Tanım: Meslek ahlakı; bir dizi ahlaki normlar, kavramlar, yargılar ve toplumun belli bir grubunun temsilcileri için tipik olan belli bir meslekte üyeliklerine bağlı davranış değerlendirmeleridir.

Meslek ahlakı; belli bir meslekte çalışan kişiler ile farklı meslek grupları arasındaki ilişkiyi incelemeyi amaçlar. Meslek ahlakı; sadece meslek ahlakının doğası ve işleyişini araştırmaz aynı zamanda onun üzerinde bir etkiye de sahiptir. Genelde, meslek ahlakının etkisi şöyle ifade edilir meslek ahlakına daha sistematik ve genel şekil verir, değer, norm ve hedefleri en uygun hale getirir.

Meslek ahlakı; belli bir meslekteki problemleri çözmeye yardımcı olur, gelişimine ve onunla ilgili sosyal ve bireysel hedeflerin başarılmasına katkı sağlar.

Ahlaki değerler, normlar ve herhangi bir mesleğin prensipleri; meslek ahlakı onları toplayıp sınıflandırdıkça çalışma sürecinde oluşturulur.

Sosyal olarak mesleğin en çok değerli hedeflerine katkı sağlayan ve ilgili tarafların ilgi alanlarını birleştiren davranış; profesyonellerin “ahlaki olumlu davranışı” olarak düşünülür. Dolayısıyla, meslek ahlakının temelinde “profesyonel görev” kategorisi genelde bulunur. Meslek ahlakının temel amacı; bir yandan profesyonel görevlerin daha iyi uygulanmasını teşvik etmektir ve diğer taraftan, bu meslekte çalışma sürecinin öznesi veya nesnesi olan insanların ilgi alanlarına güvenilir koruma sağlamaktır.

Meslek ahlakı, destekli iş istihdamı danışmanının otoritesini güçlendirmek ve mesleğin kamusal önemini öne sürmek için davranışlarını düzenler.

Destekli iş istihdamı danışmanının işi kesin olarak biçimlendirilmemiş olabilir çünkü sadece yüksek nitelik gerektirmez aynı zamanda hizmet danışanlarına ahlaki görev farkındalığı gerektirir.

Destekli iş istihdamı danışmanının meslek ahlakı; özel gereklilikler dizisi ve engellilere iş bulma desteğiyle ilgili mesleki performans için gerekli ahlaki standartlardır. Bu, aynı zamanda çalışma ortamında; destekli iş istihdamı danışanlarına iyi mesleki hizmet sunma adına yüksek davranış kültürü oluşturur.

Öznesi engelli bireyler olan destekli iş istihdamı danışmanının profesyonel etkinliğinde, 4 ana faktörün katılımıyla karmaşık ahlak ilişkileri sistemi oluşturulur:

  1. Mesleğin yasal temeli;
  2. Destekli iş istihdamı danışmanının müşterilere karşı tutumu;
  3. Destekli iş istihdamı danışmanının iş arkadaşlarına karşı tutumu;
  4. Uzmanın topluluğa karşı tutumu.

Destekli iş istihdamı danışmanının meslek ahlakı; destekli iş istihdamı hizmetleri danışanı, işveren, çalışma arkadaşları ve dış kurumlar ile iletişimle ilgilidir. Destekli iş istihdamı danışmanı; iletişimde “usta” olmalıdır ve bu yüzden prensiplerini iletmede beceri ve alışkanlıklarını inşa eden etkili konuşma bilgisi özel öneme sahiptir.  İletişim sürecinde, diğer insanı “duyabilmek” temeldir: sadece konuşabilmek değil, aynı zamanda konuşanları dinleyebilmek. Meslek ahlakı içerisinde, destekli iş istihdamı danışmanının otoritesini etkileyen ve danışanlar ile kurumlar arasında ilişkileri kolaylaştıran görgü kuralları bilgisi önemli bir yer alır. Ahlak kuralları alanında, insanlık, sıcaklık, iyilik, samimiyet, dürüstlük ve iyi niyet gibi etik kategoriler de önemli bir yere sahiptir.

Meslek ahlakına göre, destekli iş istihdamı danışmanı; kurum/kuruluşlarla iletişiminde:

- doğru ve tam bilgi yoluyla özgüven inşa etmeli

- bilginin doğruluğunu korumalı

- yanlış ve yanıltıcı bilgi yaymamalı

- sosyal sorumlu tutum göstermeli

- gerçekçi beklentiler yaratmalıdır.

 

Türkiye’de, bir ilçenin sınırları içerisinde birden fazla işletmesi olan işverenler için, işverenin çalıştırması gereken işçi sayısı; sözleşmelerinin türüne bakılmaksızın toplam işçi sayısına göre hesaplanır.

ÖNCELİKLER

Eğer işçi; istihdamı süresince engelli kalırsa, bu kişiye öncelik verilmeli ve engelli çalışan sayısına dahil edilmelidir.

İşveren; engeli yüzünden daha önceki kurumunu bırakan fakat daha sonra iyileşen başvuranlar eğer eski işlerine geri dönmek isterlerse ve hemen boş pozisyon mevcutsa eğer değilse önceki işlerinde ya da mevcut iş şartlarına mazur kalan benzer işlerinde boş pozisyon çıktığında, bu adaylara öncelik vermelidir. Eğer işveren; yukarıda bahsedilen gerekliliklerin varlığına rağmen sözkonusu iş sözleşmesini akdetme yükümlülüğüne saygı duymazsa, işçiye başvurusunu telafi edecek 6 aylık maaş tazminatını vermelidir..

NASIL İŞE ALINIR?

İşveren, engelli bireyleri kendi kanallarını veya İŞKUR’u kullanarak çalıştırabilir. İşveren, engelli işarayanlarla tanışmak için İŞKUR tarafından düzenlenen toplantılara katılabilir veya boş pozisyon için uygun adayı seçmede bu adayların özgeçmiş listesini alabilir.

İşverenin kendi kanalları yoluyla bulduğu engelli kişiyi çalıştırması durumda, yeni başlayan engelli işçiler, 15 gün içerisinde İlçe İş İstihdamı Ofisine bildirilmelidir. Aki takdirde, işeren yükümlülüğünü yerine getirmemiş sayılacaktır.

İDARİ CEZALAR

Engelli istihdamında yükümlülüğü yerine getirmemenin idari cezası İş Kanunu no.4857 madde 101’de aşağıdaki şekilde belirtilmiştir;

“Bu kanunun 30.maddesi hükmüne karşı gelerek engellileri çalıştırmayan işveren veya işveren temsilcisi; yükümlülüğünü yerine getirmediği her bir engelli kişi için aylık 2095 TL(2015 yılı için) cezaya tabi tutulur.“

Bu ceza; her bir çalıştırılmayan engelli birey için ve her ay için uygulanır.

ENGELLİ İSTİHDAMINDA KISITLAMALAR

Engelli kişinin görevlendirildiği işler; kişinin mesleki becerileri, fiziksel ve zihni kapasiteleri ile tutarlı olmalıdır.

Engelli personel, bu işlerde çalışabileceğini belirten dair bir sağlık raporu olmaksızın tehlikeli ve ağır işlerde çalışmaya zorlanamaz.

Engelli hiçbir kişi yer altı veya su altı işinde çalıştırılamaz ve yer altı ve su altı işlerinde çalıştırılan işçiler; yukarıdaki bahsedilen hükümlere göre işçi sayısını belirlemede dikkate alınamaz.